Tỷ lệ vàng trong thiết kế kiến trúc và nội thất

Có thể chúng ta đã nghe nói qua về tỷ lệ vàng trong kiến trúc và nội thất, nhưng nếu không phải người trong nghề, có thể chưa biết tường tận về nó và cách áp dụng trong thực tế. Bài viết này ta cùng tìm hiểu về những nguyên tắc, phổ biến những lĩnh vực nào, và cách sử dụng cơ bản như thế nào?

Tỷ lệ vàng là gì?

Tỉ lệ vàng ( tiếng Anh là Golden Ratio) là một quy luật quan trọng trong toán học, đặc biệt là hình học,  được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực liên quan đến nghệ thuật như hội họa, nhiếp ảnh, sinh học, thiết kế nội thất và kiến trúc.

Tỷ lệ vàng thường được chỉ định bằng ký tự φ (phi) trong bảng chữ cái Hy Lạp nhằm tưởng nhớ đến Phidias. Tỷ lệ vàng là một số đặc biệt xấp xỉ bằng 1.618. Tỷ lệ chính nó xuất phát từ dãy Fibonacci, một chuỗi số tự nhiên có thể tìm thấy ở mọi nơi, từ lá cây đến hình dạng của vỏ sò.

Kiến Trúc Hoàng Gia- đẹp trường tồn

Áp dụng tỷ lệ vàng trong kiến trúc mang đến một công trình đẹp và hài hòa về tỷ lệ 

Chuỗi Fibonacci là chuổi số có số sau bẳng tổng của hai con số trước nó. Ví dụ: 0, 1,1, 2, 3, 5, 8, 13, 21... Từ mô hình này, người Hy Lạp đã phát triển nguyên tắc này,  để thể hiện tốt hơn sự khác biệt giữa hai số bất kỳ trong chuỗi. Bạn có thể tìm thấy tỷ lệ vàng khi bạn chia một đường thành hai phần và phần dài hơn (a) chia cho phần nhỏ hơn (b) bằng tổng (a) + (b) chia cho (a), cả hai bằng 1,618. Công thức này giúp ích rất nhiều khi tạo hình dạng, biểu tượng, bố cục.

Với người không biết về các lĩnh vực nghệ thuật mới nghe nó vô cùng phức tạp. Nhưng đối với người trong nghề nó có tác dụng hướng đến cái đẹp, tạo nên tính thẩm mỹ và cân đối cho các chi tiết.

Lịch sử hình thành

Những hiểu biết về tỷ lệ vàng đã hình thành từ thời cổ đại, từ những nghiên cứu và tìm hiểu về các quy luật tự nhiên về tính cân đối tự nhiên. Bởi những thứ có sẵn trong tự nhiên như mặt người, vỏ ốc, bông hoa đã được tạo hóa sắp xếp như thế. Các nhà thiết kế từ xa xưa đã biết vận dụng những quy luật đó vào các công trình của mình để đạt được sự hài hòa.

Đền Parthenon tại Hy Lạp được biết đến là công trình cổ nổi tiếng nhất còn tồn tại đến ngày nay tuân theo quy luật này. Parthenon là một ngôi đền thờ thần Athena, được xây dựng vào khoảng những năm thuộc thế kỷ 5 trước Công Nguyên ở Acropolis. Đây cũng là ngôi đền được đánh giá như là một trong những công trình văn hóa vĩ đại nhất thế giới.

Kiến Trúc Hoàng Gia- đẹp trường tồn

Công trình xây dựng trước Công Nguyên còn lại đến ngày nay

Định nghĩa đầu tiên của tỉ lệ vàng có thể đến từ nhà toán học Hy Lạp, Euclid (khoảng 325 - 265 trước Công Nguyên), ông dùng cụm từ “trung và ngoại tỷ" (extreme and mean ratio) để mô tả nó. Tuy nhiên, các thuộc tính độc đáo của nó ngày một phổ biến vào thế kỉ 15, khi thẩm mỹ là yếu tố rất quan trọng của hình học và nghệ thuật Phục Hưng, phục vụ cho các mục đích thực tiễn và biểu tượng.

Tỷ lệ vàng trong tự nhiên

Vũ trụ có tính hỗn loạn và không ổn định, nhưng nó cũng là thế giới vật chất có mức độ tổ chức cao, đồng thời bị ràng buộc bằng những quy luật toán học. Một trong những biểu hiện của những quy luật cơ bản này là thông qua tỷ lệ vàng. Từ xa xưa nó có thể đã được con người biết đến, các nhà khoa học đã chứng minh rằng tỉ lệ vàng tồn tại trong tự nhiên, tiêu biểu ở các trường hợp cơ bản sau

  • Vòng xoáy của vỏ ốc

Kiến Trúc Hoàng Gia- đẹp trường tồn

Các nhà nghiên cứu cổ đại tìm ra tỷ lệ vàng từ vỏ ốc?

  • Hình ảnh xoáy nước
  • Hình dạng của một chiếc mạng nhện
  • Mắt bão
  • Lá cây 

Kiến Trúc Hoàng Gia- đẹp trường tồn

Một chồi non có vòng xoắn đúng tỷ lệ.

Tỷ lệ vàng trong kiến trúc và nội thất

Trong việc thiết kế nội thất và kiến trúc, tỷ lệ vàng xuất hiện rất thường xuyên trong phân chia bố cục không gian. Các kiến trúc sư thường sẽ chia một căn phòng thành hai phần: Một phần lớn chiếm 2/3 diện tích và một phần còn lại nhỏ hơn. Phần diện tích lớn sẽ chứa đồ nội thất chính của căn phòng, chịu trách nhiệm làm nổi bật không gian. Phần nhỏ hơn đảm nhiệm mục đích sử dụng thứ cấp, chẳng hạn như khu vực chỗ ngồi hoặc kho lưu trữ thay thế.

Nó giúp tạo nên tổng thể một công trình kiến trúc, nội thất đẹp, hài hòa và có điểm nhấn sáng tạo. Các bố cục được trình bày theo tỉ lệ vàng làm cho người xem có cảm giác hài lòng hơn và bố cục cũng trở nên hợp lý, đẹp hơn.

Các công trình nổi tiếng

Tháp Rùa của Việt Nam

Tháp Rùa do Bá Hộ Kim xây dựng, nhưng không rõ kiến trúc sư thết kế là ai, khi xây dựng vẫn được hoàn tất, người ta nhận ra rằng, nó tuân theo tỷ đặc biệt. Tính cân đối của tháp rùa có được một phần do thiết kế theo tỉ lệ vàng. Nhờ đó, nó thành một trong những biểu tượng nối tiếng của Hồ Gươm, của Hà Nội, của Việt Nam.

Kiến Trúc Hoàng Gia- đẹp trường tồn

Tháp CN tại Toronto

Tháp tọa lạc tại Canada đã từng tòa tháp cao nhất thế giới trước khi bị nhiều công trình sau này vượt qua, Tỉ số giữa tổng chiều cao tổng thể của tháp 553,33m  chia cho độ cao của đài quan sát là 342m  ta được kết quả đúng bằng 1,618 = Ф

Đền Tajmahal

Kiến Trúc Hoàng Gia- đẹp trường tồn

Một vài cách áp dụng tỷ lệ vàng trong thiết kế

Phân chia bố cục

Có thể sử dụng Tỉ lệ vàng như một nguyên tắc cân tuân theo trong việc xác định kích thước khi phân chia bố cục. Cách đơn giản nhất để làm điều này đó là tuỳ chỉnh tỉ lệ kích thước thành 1: 1.618.

Ví dụ: Với một bức ảnh hình chữ nhật, lấy cạnh dài (width) 960 pixel cho 1.618, thì cạnh ngắn cao (height) mà bạn cần chính là 594 pixel. Lấy cạnh dài 1920 chia cho1,618 sẽ ra cạnh ngắn là 1080

Không gian theo tỷ lệ vàng

Không gian là một yếu tố vô cùng quan trọng, quyết định sự thành bại của thiết kế. Việc tính toán khoảng trống giữa các nhân tố khá mất thời gian, vì vậy, hãy để Tỉ lệ vàng soi đường dẫn lối cho bạn. Điều này sẽ đảm bảo không gian và tỉ lệ của bạn được tính toán một cách kỹ lưỡng, thay vì sử dụng “ước chừng”, chỉ cần thêm vào vài thay đổi nhỏ hướng tới Tỉ lệ vàng cũng đủ tạo ra rất nhiều sự khác biệt.

Kiến Trúc Hoàng Gia - đẹp trường tồn

Cầu thang thiết kế hình xoắn ốc

Thêm vào đó, nếu bạn có quá nhiều thành phần khác nhau, bạn có thể đặt nhiều mô hình Tỉ lệ vàng để đạt được sự hài hòa xuyên suốt thiết kế của bạn.

Nơi đặt chủ thể

Theo đường xoắn ốc trong tỉ lệ vàng nên là nơi để đặt chủ thể. Bởi theo tự nhiên mắt con người luôn hướng về tâm đường xoắn ốc, nơi nó sẽ nhìn thấy những chi tiết của chủ thể. Do đó hãy tập trung thiết kế của bạn tại tâm đường xoắn ốc và đặt điểm hấp dẫn thị giác bên trong đường này.

Tỷ lệ màu sắc

Quy luật phối màu trong nội thất tối giản Minimalism 60-30-10 cũng tuân theo tỷ lệ vàng, tạo nên một không gian hài hòa và dễ chịu. Ở đó 3 màu được chia theo tỷ lệ:

Màu chủ đạo chiếm 60%

Màu trang trí chiếm 30%

Màu điểm nhấn chiếm 10%

Kiến Trúc Hoàng Gia- đẹp trường tồn

Một không gian nội thất theo tỷ lệ màu 60-30-10

Là nguyên lý tạo nên cái đẹp đến từ sự hoàn thiện của cả tự nhiên và nghệ thuật. Tỷ lệ vàng hiện nay đựợc áp dụng phổ biến trong kiến trúc và nội thất. Bên trên là những thông tin tham khảo cơ bản, để áp dụng thành thạo nó vào trong thực tế cần có kiến thức chuyên môn và trải qua quá trình rèn luyện thực tế. Khi cần áp dụng nó cho ngôi nhà của mình, mà không phải tốn nhiều công sức và thời gian, cách đơn giản nhất là nhờ một đơn vị thiết kế chuyên nghiệp thực hiện giúp

Kiến Trúc Hoàng Gia - đẹp trường tồn

Công ty Kiến Trúc Hoàng Gia chuyên thiết kế Biệt Thự - Dinh Thự chuyên nghiệp

Cam kết không sử dụng vật tư kém chất lượng, vật tư không rõ xuất xứ nguồn gốc.

Cam kết thi công với đội ngũ nhân công lành nghề, có tay nghề cao và chuyên nghiệp, cán bộ quản lý trên công trình có chuyên môn giỏi, có nhiều năm kinh nghiệm và chuẩn mực đạo đức tốt.

Công ty Kiến Trúc Hoàng Gia cam kết "không bán thầu” và bảo hành trọn đời.

CÔNG TY THIẾT KẾ XÂY DỰNG KIẾN TRÚC HOÀNG GIA

Trụ sở chính: 354/47/60 Quốc lộ 1 A, P.Bình Hưng Hòa B, Q.Bình Tân, TP.Hồ Chí Minh
⛪ Chi nhánh 1: 3026 Đường Phú Riềng Đỏ, TP. Đồng Xoài, Tỉnh Bình Phước
⛪ Chi nhánh 2: 226 Đường ĐT 741, P.Long Phước, TX.Phước Long, Tỉnh Bình Phước
⛪ Nhà máy sản xuất nội thất gỗ cao cấp: 597/3A Quốc lộ 1A, P.Bình Hưng Hòa, Q.Bình
Tân, TP.HCM
⛪ Nhà máy sản xuất hợp kim nhôm cao cấp: Thôn Tân Giao, Xã Láng Lớn, Huyện Châu
Đức, Bà Rịa - Vũng Tàu
⛪ Xưởng sản xuất và chế tác đá hoa cương: Đường Võ Văn Kiệt, KP5, P.Long Phước,
TX.Phước Long, Tỉnh Bình Phước
⛪ Email: kientruchoanggia.arc@gmail.com
⛪ Website: kientruchoanggia.com
⛪ Hotline: 0901 85 97 97

Bài viết khác